Centrum-G

‘Wij geloven in alle profeten; Adam, Abraham, David, Jezus... Waarom geloven jullie niet in Mohammed?’ Moslims stellen christenen nogal eens deze vraag. Maar wat bedoelen zij met 'geloof in Jezus’? Wie is de Jezus van de koran?

De Jezus van de koran is een profeet. Wel een bijzondere profeet, want hij had macht om wonderen te verrichten, zelfs doden op te wekken. En hij is op wonderbaarlijke wijze geboren uit de maagd Maria. Maar dat hij de gekruisigde en opgestane is en Immanuël (God met ons) wordt door moslims verworpen.
Het koranvers dat de kruisiging van Jezus ontkent staat in soera 4 (vers 157): ‘Zij hebben hem niet gedood en zij hebben hem niet gekruisigd, maar het werd hun gesuggereerd (sjoebbiha lahoem)’. Het vers komt uit de late periode van het leven van Mohammed in Medina (ca. 625), toen er een dispuut gaande was tussen de moslims en de joden. In de oorlog tegen de Qoeraish kozen de joden niet de kant van de moslims maar van de vijand (vers 153). Mohammed werd door hen uitgedaagd om met een goddelijke schrift te bewijzen dat hij een profeet is. God spreekt Mohammed dan moed in en zegt dat zij met Mozes net zo gehandeld hebben. Zij (de joden) zijn ongelovig aan Gods tekenen, doden zonder enig recht profeten en geloven niet in de maagdelijke geboorte van Jezus. Zij spreken zelfs godslasterlijk over Maria die zij van overspel beschuldigen. In vers 156 staat: '...wegens hun ongeloof, hun geweldige kwaadsprekerij over Maria'. Ook beweren ze dat ze Jezus gedood hebben aan een kruis.

Het werd gesuggereerd
Vervolgens komen we bij vers 157 met de woorden 'sjoebbiha lahoem', verschillend vertaald met: ‘het scheen zo voor hen’ (Wessels), ‘het werd hun gesuggereerd’ (Leemhuis), ‘doch voor hen werd een schijnbeeld van hem gemaakt’ (Kramers). Het gaat om een passieve vorm van het werkwoord. Waarom? Waarom, want dat wordt met het passivum bedoeld, deed God het erop lijken dat Jezus gekruisigd werd? Wat is Gods bedoeling daarmee?
Er is nog een belangrijke vraag: ‘Wat werd hun gesuggereerd, wat scheen hen zo toe?’ Gaat het om Jezus (persoonlijk) die werd gesuggereerd, of om de kruisiging (onpersoonlijk)? Veel moslims houden het op het eerste: er werd een schijnbeeld van Jezus gemaakt, waardoor iemand die op Hem leek stierf. Wonderlijk genoeg stierf dan niet Jezus plaatsvervangend voor mensen, maar stierf een dubbelganger plaatsvervangend voor Hem. In het zogenoemde 'evangelie van Barnabas', een 14de eeuwse falsificatie waar moslims nogal eens mee aan komen, wordt Judas Iskarioth genoemd. Anderen noemen Simon van Cyrene.

Niet Gods wil
Er zijn meer visies op de kruisdood van Jezus en verschillende verklaringen van soera 4: 157, maar alle moslims ontkennen dat zijn kruisdood feitelijk plaats vond. Het koranvers maakt echter ook duidelijk dat er wel een intentie was om Jezus te kruisigen. De Anglicaanse bisschop en islamkenner Kenneth Cragg onderscheidt de wil van de daders om het te doen, de wil van Jezus om het te ondergaan en de wil van God in dit alles. Voor christenen betekent het kruis alledrie: de mens die de vreselijke daad verricht, Jezus die zich geeft in liefde, en Gods daad in genade. De koran erkent de eerste twee elementen, maar bestrijdt dat het gaat om Gods handelen daarin. Er is geen besef dat God ‘de wereld verzoenende was met Zichzelf in Jezus Christus’. Hij nam zijn profeet Jezus tot zich in de hemel en ‘redde’ hem zo van de ‘ondergang’ en van de ‘schande van het kruis’. De kruisiging vond niet plaats, omdat er voor moslims ook geen goddelijke noodzaak toe was. Er is de historische ontkenning van het gebeuren, de morele weigering van de mogelijkheid en de leerstellige verwerping van de noodzaak, zo zegt Cragg. De gedachte dat Jezus door een hemelse Vader verlaten zou zijn en dat God, zijn Beschermer en Heer, machteloos moest toezien hoe Jezus door de beraadslagingen van de joden verslagen zou zijn, is absurd en ondraaglijk.

Geen fictie maar feit
Misschien is het woord ‘macht’ wel een sleutelwoord in dit verband. Want ook christenen geloven niet dat Jezus de dood inging als iemand die machteloos het onderspit moest delven. Hij ging bewust die weg. Hij was ‘gehoorzaam tot de dood, ja, tot de dood des kruises’. Zijn macht was Hem niet ontnomen maar openbaarde zich in liefde tot het einde. Daarin is een plan van de almachtige God. 'Wat zijn liefde wil bewerken ontzegt Hem zijn vermogen niet' (lied 291).
Moslims willen, tegenover de - in de koran vermelde - bewering van joden dat hij gekruisigd is, Jezus ‘handhaven’ door het onheil van een kruisdood af te wenden. Het was een schijnkruisiging.
In hun ijver hiervoor gaan ze voorbij aan de diepere zin die de bijbel laat zien in de kruisiging. Deze brengt geen onheil, maar juist heil. Een instrument van de dood is tegelijk een symbool van leven. Er is overwinning op de dood. Kruisiging en opstanding zijn geen fictie maar feit. Laten we proberen licht op te werpen op de ware betekenis van het kruis in het contact met moslims, opdat ook zij deel krijgen aan Gods verlossing door Jezus Christus.


Herman Takken
stafwerker van Evangelie & Moslims te Amersfoort


 Evangelie & Moslims is een stichting voor getuigenis en dienst onder moslims in Nederland en doet aan toerusting van christenen voor de ontmoeting met moslims. Medewerkers geven ook pastorale zorg aan MBBers en werken aan de opbouw van hun geloof. Wilt u meer weten over het geloof en de leefwereld van moslims en geholpen worden bij de bezinning op de omgang met moslims, neem dan contact op met Evangelie & Moslims te Amersfoort, 033-4659290, of per email buro@evangelie-msolims.nl. Of bekijk de website www.evangelie-moslims.nl om een indruk te krijgen van activiteiten en materialen die er op het gebied van de islam en de koran zijn.
terug